Orientación para a igualdade e a inclusión laboral

A sesión do día 3 de outubro do 2020 foi impartida por Margot Valcárce Fernández  mestra da USC especialista no ámbito da igualdade de xénero.

A temática principal é intentar fomentar a igualdade entre homes e mulleres dentro do ámbito da orientación profesional, introducindo a perspectiva de xénero.

A sesión persegue os seguintes obxectivos:

1. Coñecelos distintos de prexuizos e discriminacións presentes no mercado laboral e que afectan a inclusión das mulleres ao vivir nun sistema patriarcal.
2. Identificar as estratexias e as fases dunha orientación individualizada.
3. Detectar os factores de discriminación nun proceso de inserción laboral.
4. Aplicar a perspectiva de xénero na entrevista inicial de orientación. 

A metodoloxía usada nesta sesión, foi ir dende o xeral ao particular. Dividindo a exposición en tres momentos: introdución, orientación laboral con perspectiva de xénero e un caso práctico.

Na parte introdutoria, fai fincapé en como a construción social de xénero afecta directamente nos proxectos vitais e profesionais de cada persoa. Así, o xénero como estrutura de poder, inflúe directamente na elección vocacional das persoas e no seu futuro profesional. Por iso, é preciso utilizar a perspectiva de xénero para poder romper cos roles e estereotipos de xénero, antes, durante e despois da inserción laboral.

Aquí deixamos un vídeo moi ilustrativo sobre os roles de xénero e a elección das profesións: 

Video: Romper estereotipos de xénero nos colexios

Unha parte importante deste bloque foi explicar a Teoría Feminista e as súas catro olas, neste apartado fixose referencia a mulleres importantes na historia como Olympe de Gouges e Rosa Cobo na actualidade. Podedes ampliar a información neste artículo: "As catro olas do Feminismo"

Pasamos a analizar os tres principais focos de acción que debemos coñecer para saber como se constrúe a desigualdade de oportunidades: 

Margot Valcárce, expuxo que para traballar no proceso da igualdade de oportunidades, debemos diferenciar algúns termos importantes: feminismo, machismo, hembrismo, roles de xénero, socialización de xénero, axentes socializadores, emprego, traballo...

Salientar que hai un libro que explica toda a terminoloxía de todos os conceptos á hora de traballar cun enfoque feminista. A continuación, deixamos o enlace ao mesmo: ABC Feminista.

A desigualdade e discriminación que envolven ás mulleres traspasan todos os ámbitos da súa vida, incluído o laboral. Por iso, aínda seguen existindo postos de traballo onde por un mesmo traballo e unha mesma productividade, as mulleres seguen cobrando menos diñeiro e seguen existindo trabas no acceso a certos postos de traballo.

Video: A desigualdade de xénero non é un xogo de nenos

Unha vez temos contextualizada a construcción das desigualdades, traballaremos na discriminación laboral das mulleres dende a perspectiva de xénero que ten tres pilares básicos:

1. Recoñecer as relacións de poder entre os xéneros (como grupo social se trata en positivo os homes e discriminan as mulleres).
2. Ditas relacións construíronse histórica e socialmente.
3. Estas relacións articulánse con outras relacións sociais (clases, edad, preferencia sexual e relixión).

Todo isto, moi importante para coñecer a realidade das mulleres na actualidade (diferentes casuísticas e características):

En resumo, as mulleres seguen sendo líderes do traballo invisible e reproductivo, o emprego feminino é de peor calidade como consecuencia da concepción sesgada do rol das mulleres na sociedad. Esto pódese ver nas seguintes premisas:

• Acceso a empregos de menor recoñecemento.
• A sociedade segue liderada por homes.
• A participación nas tomas de decisións segue sendo maioritariamente de homes.

As discriminacións laborais son moi sutiles, dende as variables cualitativas, como: tipos de contratos, promoción, xornada, salario, trato, asignación de tarefas, permisos, conciliación, recoñecemento...entre outras.

A mellora da empregabilidade das mulleres en situación de vulnerabilidade dende a acción orientadora ten tres bloques moi importantes:

1. Traballar competencias sociolaborais: Empoderamiento, motivación, autoestima, recoñecemento dos intereses propios e identificación das competencias que poseen.
2. Mellorar a cualificación: información sobre formación, asesoramento e acompañamento
3. Apoio: que coñezan os dereitos laborais.

Parte práctica

Na primeria parte do bloque práctico, Margot explicou a acción orientadora para chegar a realizar un itinerario personalizado de inserción.

A continuación, na seguinte táboa vemos as distintas fases dun itinerario:

 

Tras o descanso no que deixamos atrás a parte máis teórica, comezamos a traballar pequenos grupos a través das salas Jitsi Meet habilitadas para esta función.

Para o caso práctico comezamos coa visualización de dous videos “Ley Micaela: la división sexual del trabajo” e “Peridis. Las 10 claves de empleabilidad”.

Unha vez visualizados os vídeos comezamos ca tarefa principal na que se nos presentaba o caso de María e en grupo tiñamos que elaborar as preguntas para una primeira entrevista de orientación, escollendo os aspectos a traballar para mellorar a súa empregabilidade fundamentando os propios coñecementos sobre a teoría de xénero e tendo en conta a as catro grandes areas (persoal, cualificación, profesional, acceso o emprego). Tras o traballo en grupo realizamos unha posta en común.

A posta en común resultou moi enriquecedora, posto que fomos vendo como afrontar unha primeira entrevista e os temas a tratar nesta, sendo a cuestión principal nesta acollida centrarnos na coñecemento da persoa, ademais comprobar que debemos ter en conta que hai pasos que debemos deixar para próximas entrevistas.

Como conclusión queremos sinalar que o enfoque de xénero na orientación laboral é moi importante, xa que é un instrumento específico de análise da acción e intervención orientadora, fundamentando o proceso de orientación nas teorías de xénero, favorecendo a igualdade de oportunidades entre sexos, debendo evitar caer en mitos, prexuízos ou sesgos.

Lexislación relacionada

A continuación deixamos uns enlaces a lexislación actual en materia de igualdade

• Decreto Legislativo 2/2015, de 12 de febrero, por el que se aprueba el texto refundido de las disposiciones legales de la Comunidad Autónoma de Galicia en materia de igualdad.
•  Real Decreto 902/2020, de 13 de octubre, de igualdad retributiva entre mujeres y hombres.
• Ley Orgánica 3/2007, de 22 de marzo, para la igualdad efectiva de mujeres y hombres.

 

Wakelet

Aquí vos deixamos a compilación dos chíos de esta sesión, que nos achegou a nosa compañeira.